اگر چه در این روزهای ضبط دیجیتالی صدا، مکن است دستگاه ضبط آنالوگ، قدیمی و تاریخ گذشته به نظر آید اما هنوز هم ضبط آنالوگ، یک روش کارا است. بسیاری از مهندسان برجسته، صدای آنالوگ را بر صدای دیجیتال ترجیح میدهند و ادعا می‌کنند که در آن صدا صاف‌تر، لطیف‌تر و گرمتر وبده و فرکانس‌های بالا گسترده‌تر است.

دستگاه‌های ضبط نواری آنالوگ چگونه کار می‌کنند؟

این دستگاه به هنگام ضبط صدا، سیگنال صوتی ورودی را به سیگنال مغناطیسی روی نوار تبدیل می‌کند. خود نوار صدا یک نوار پلاستیکی است که معمولا از جنس مایلر بوده و بوری آن پوشش نازکی از ذرات مغناطیسی مانند اکسید فریک، کبالت و یا اکسیر کروم قرار دراد. هر ذره مغناطیسی بسیار کوچک و ریز است. این ذرات در صورت جهات تصادفی و نامنظمی قرار گرفته‌اند که در هنگام ضبط یک میدان مغناطیسی خارجی، آن‌ها را به صورت الگوهای مغناطیسی منظم درمی‌آورد. الگوهای مغناطیسی روی نوار، سیگنال صوتی اولیه را در هنگام پخش تولید می‌کنند.

دستگاه‌های نوار کاست سه بخش اصلی دارند: هدها، قطعات الکترونیکی و بخش رانش.

1- هد‌ها قطعات الکترو مغناطیسی هستند که سیگنال‌های الکتریکی را به سیگنال‌های مغناطیسی تبدیل می‌کنند و برعکس. هدها وظیفیه‌ی خواندن و پاک کردن و همچنین نوشتن صدا به صورت میدان‌ مغناطیسی بر روی نوار را انجام می‌دهند.

هد ضبط سیگنال الکتریکی ورودی را به میدانی مغناطیسی تبدیل می‌کند ک هتغییرات آن همانند تغییرات سیگنال الکتریکی است. هنگام عبور از مقابل هد ضبط ذرات مغناطیسی به شکل الگویی منطبق با سیگنال صوتی تنظیم می‌گردد. این الگوی مغناطیسی بر روی نوار باقی میماند مگر آنکه پاک شود.

هنگام عبور نوار از مقابل هد پخش، میدان مغناطیسی روی آن توسط هد پخش دریافت شده و تبدیل به یک سیگنال الکتریکی مشابه می‌شود. این سیگنال تقویت شده به اتصالات خروجی دستگاه ضبط ارسال می‌شود.

2- قطعات الکترونیکی و مدارها سیگنال‌های ورودی و خروجی هدها را تقویت و اصلاح می‌کنند. این مدارات می‌توانند کارهایی مانند میزان سیگنال ورودی و خروجی از هد و همچنین سیگنال ورودی و خروجی از دستگاه ضبط را اندازه‌گیری کرده و به میزان مورد نیاز آن را تقویت و یا تضعیف کند. همچنین بیشتر دستگاه‌های ضبط آنالوگ این امکان را دارند که فرکانس‌های سیگنال ورودی و خروجی را تنظیم کنند. این کار هم می‌تواند به افزایش کیفیت ضبط کمک کرده و هم می‌تواند نسبت سیگنال به نویز را افزایش دهد.

3- بخش رانش و جابجایی نیز نور را در تماس با هد به حرکت درمی‌آورد. در حین ضبط و پخش، نوار باید با یک سرعت و کشش ثابت از مقابل هد عبور نماید. کوچکترین تغییر و نا هماهنگی در سرعت حرکت نوار تاثیری قابل توجه در ضبط می‌گذارد. سرعت نوار در دستگاه‌های کاست 8/1 اینچ و یا 7/3 اینچ در ثانیه است. هرچه سرعت نوار بیشتر باشد کیفیت صدا هم بالاتر است.

شاید در نگاه اول کار با دستگاه ضبط کاست خیلی ساده به نظر بیاید. اما کار با این دستگاه‌ها نکات بسیار ظریفی دارد که اگر آنها را رعایت نکنید ممکن است نتیجه‌ی ضبط اصلا رضایت بخش نباشد.

مهمترین نکاتی که هنگام ضبط با دستگاه دک کاست باید رعایت کنید:

- همیشه سعی کنید سیگنال را حد مطلوبی نگاه دارید. یعنی اگر میزان سیگنال کم باشد، صدای هیس نوار بر سیگنال غلبه کرده و صدایی شفاف نخواهید داشت. اگر میزان سیگنال صدا زیاد باشد، صدا اشباع شده و فرکانس‌های بالا حذف می‌شود.

- هد دستگاه ضبط هنگام ساخت در کارخانه با زاویه‌ای 90 درجه نسبت به نوار تنظیم شده است. این تنظیم معمولا به هم نمیخورد، اما بهتر است هر چند وقت یکبار به وسیله‌ی تست آزیموت چک شود.

- هدها همیشه باید تمیز نگه داشته شوند.

- میزان کشش تسمه‌ها و قرقره‌های دستگاه همیشه باید تنظیم باشد.

- دستگاه ضبط و نوارها به هیچ وجه نباید در مجاورت میدان مغناطیسی قوی قرار داشته باشند.

- بسیاری از صدابرداران معتقند صدای ضبط شده توسط دستگاه‌های دیجیتال، گرمی و لطافت صدای ضبط شده توسط کاست و یا نوار ریل را ندارد.

- قابل اعتماد هستند.

- نوارهای کاست عمری طولانی دارند اما بعد از چند بار ضبط و پخش، کیفیت خود را از دست می‌دهند.

- نسبت به میدان‌های مغناطیسی بسیار حساس هستند.

- قابلیت دسترسی سریع ندارند. یعنی اگر شما انتهای نوار باشید و بخواهید به ابتدای نوار بروید، باید صبر کنید تا دستگاه نوار را جمع کند و به ابتدای کاست برود.

دستگاه ضبط MD اولین بار توسط شرکت سونی در سال 1991 ارائه شد و تا کنون پیشرفت‌ها و تغییرات زیادی را به خود دیده است.
هم اکنون دستگاه MD به علت قابلیت‌های خاص خود توجه بسیاری از صدابردران هیئتی را به خود جلب کرده است. این دستگاه به دو صورت دک و مینی وجود دارد. مدل دک تقریبا به اندازه‌ی یک دستگاه پخش ویدیویی است و با برق شهر کار می‌کند. مدل مینی از یک دیسکت فلاپی کمی بزرگتر و به کمک باطری و یا آداپتور راه اندازی می‌شود.
برای ضبط صدا، دستگاه MD توسط یک کابل به خروجی Rec میکسر متصل میشود. بیشتر دستگاه‌های MD که هم اکنون در بازار موجود هستند قابلیت اتصال اپتیکال به فیبر نوری را نیز دارند.
دیسکت‌های MD از جنس سیلیکون بوده که در یک قاب پلاستیکی محافظت می شود. که در بهترین کیفیت ضبط می‌توانند 80 دقیقه صدای استریو را در خود جای دهند. گرچه دستگاه رکورد MD می‌توانند در حالت LP مدت 160 دقیقه صدا با کیفیت متوسط و در حالت LP2 مدت 240 دقیقه صدا را کیفیت پایین روی دیسک ضبط کنند. معمولا برای هیئت همان کیفیت متوسط بسیار مناسب است. زیرا برای صدابرداری زنده هیئتی شما تفاوتی در کیفیت خوب و LP1 روی MD مشاهده نمی کنید.
دستگاه‌های MD علاوه بر خروجی و ورودی سیگنال صدا یک پورت مینی USB هم دارند. که مدل‌های معمولی شما تنها می توانید از روی کامپیوتر به کمک USB صدا را روی دیسک منتقل کنید و امکان ریختن صدا از روی دیسک به کامپیوتر وجود ندارد. اما در مدل‌های جدید که Hi-MD هستند، پورت USB قابلیت انتقال صدا از دیسک به کامپیوتر و همینطور از کامپیوتر به دیسک را دارد.
در مدل‌های معمولی MD برای آنکه صدای روی دیسکت‌ها را به کامپیوتر انتقال دهید باید خروجی صدای دستگاه MD را به کامپیوتر متصل کنید و یک بار دیگر صدا را توسط کامپیوتر ضبط کنید. که این کار بسیار زمان بر است.


مزیت‌های دستگاه MD:
1- نسبت سیگنال به نویز بالا. (نویز تقریبا 70db-) و متعاقبا کیفیت خوب.
2- کارکرد آسان و قابل اطمینان.
3- قابلیت حمل و نقل بسیار راحت در مدل مینی MD.
4- توانایی پاک کردن سریع دیسکت‌ها و استفاده‌ی مجدد.
5- عمر بالای دیسکت‌ها.
6- قیمت مناسب نسبت به دیگر رکوردهای دیجیتال.
7- داشتن هد روم بالا و auto level record که می‌تواند هنگام زیاد شدن بیش از حد سطح سیگنال ورودی صدا را به صورت خودکار کم کند تا صدای ضبط شده دچار اعوجاج نشود.


معایب دستگاه‌های MD
1-دستگاه‌ها به علت داشتن قطعات مکانیکی و اپتیکی نسبت به ضربه و غبار و رطوبت بسیار حساس هستند.
2- مصرف بالای باطری در مدل‌های مینی MD.
3- ظرفیت کم دیسکت‌ها.
4- عدم توانایی انتقال صدای ضبط شده از دیسکت به کامپیوتر به کمک USB.

ای سی رکوردها فاقد قطعات مکانیکی هستند و صدا را به صورت دیجیتال بر روی حافظه‌ی داخلی خودشان و یا یک کارت حافظه ذخیره می نمایند به همین دلیل این دستگاه‌ها توانایی آن را دارند که صدا را با کمترین نویز ممکن ضبط کنند.


انتخاب و خرید:
اگر می‌خواهید برای ضبط صدا یک آی سی رکوردر تهیه نمایید باید دقت کنید که رکوردتان ورودی لاین هم داشته باشد. بسیاری از آی سی رکوردها فقط دارای میکرفون هستند و یا فقط ورودی میکرفون را دارند که برای ضبط صدای خروجی از میکسر مناسب نمی‌باشند. حتی ای سی رکوردهایی که به عنوان رکوردر حرفه ای در بازار عرضه می‌شوند نیز ممکن است ورودی لاین نداشته باشند زیرا بسیاری از این دستگاه‌ها به طور حرفه‌ای برای امور خبرنگاری طراحی شده اند و بیشتر امکانات آنها برای ضبط با میکرفون طراحی شده است. پس از روی قیمت قضاوت نکنید.
داشتن توانایی ضبط با فرمت‌های مختلف و با کیفیت بالا نیز از دیگر امکاناتی است که باید در نظر بگیرید. اغلب دستگاه‌های حرفه ای امکان ضبط با فرمت Mp3 و wav را دارند. داشتن میتر و زمان سنج مناسب نیز از دیگر امکاناتی هست که رکوردر خوب باید داشته باشد.
قیمت و کیفیت ای سی رکوردها بسیار متنوع است ولی اگر بخواهید یک آی سی رکورد مناسب و کار آمد برای هیئت بخرید باید هزینه‌ای در حدود 400 هزار تومان بپردازید.

- خشک بودن صدا نسبت به MD

ضبط صدای جمعیت به همراه صدای مداح، روش‌های بسیاری زیادی دارد که بسته به شرایط و تجهیزات موجود تغییر میکند. اما در همه‌ی شرایط باید نکات زیر را رعایت کرد. در قسمت بعدی روش‌های ضبط صدای جمعیت را بررسی خواهیم کرد.

نکاتی که باید برای ضبط بهتر صدای جمعیت به آنها توجه کرد:

1- برای جمعیت باید از میکرفون‌هایی غیر از میکروفون مداح استفاده کنید. این میکروفون‌ها می‌توانند کندانسوری و یا داینامیکی باشند. میکرفون‌های جمعیت روی سقط و یا دیوارها، در ارتفاع حدود 2 تا 2/5متری نصب می‌شوند(در بخش میکرفون‌ها، انواع میکروفن توضیح داده شده‌اند)

2- از میکروفون‌های تمام جهتی استفاده نکنید. زیرا این میکرفون‌ها استعداد بسیار زیادی برای جذب صدای باندها دارند.

3- بهتر است از میکروفن‌هایی با پاسخ فرکانسی زیر، و الگوی گیرایی کاردیویید استفاده شود. این میکروفون‌ها بیشتر به صدایی که از مقابل دیافراگم می‌آید حساس هستند.

4- میکرفون‌ها مستقیم به محل تجمع مستمعین نشانه روی کنید.

5- از قرار دادن میکروفن‌ها در مقابل باندها و راستای انتشار صدای آنها خودداری کنید. در این حالت میکرفون بیش از هر چیز صدای پخش شده از باندها را دریافت میکند.

6- از قرار دادن میکروفن‌ها در پشت باندها با فاصله‌ی نزدیک بپرهیزید. صدای منتشر شده از پشت باند، صدایی خفه و بم است که صدای ضبط شده را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

7- مهم نیست که میکروفون‌ها بالاتر از باندها باشند یا پایین تر،‌مهم این است که میکرفون ها نزدیک به جمعیت بوده و به سمت محل تجمع سینه زن‌ها نشانه رفته باشد.

8- هر میکرفون تنها میتواند صدای اطراف خود را به خوبی ضبط کند. صداهای دورتر تحت تاثیر صدای باندها قرار گرفته تضعیف می‌شوند. استفاده از میکروفون‌های بیشتر کمک میکند تا بتوانید صدای نقاط مختلف مجلس را ضبط کنید.

9- استفاده از تعداد بیشتر میکروفون روی سقف و دیوارها برابر است با جذب بیشتر صدای مستمعین و همچنین جذب بیشتر صدای باندها! پس در میکروفون گذاری زیاده روی نکنید!

10- میکروفن‌گذاری همیشه با آزمون و خطا همراه است. بهتر است جاهای مختلف را تست کنید.

11- از هر روشی که برای ضبط استفاده میکنید باید به شکلی عمل کنید که صدای جذب شده توسط میکروفن‌های جمعیت، از باندها پخش نشود. اما روی دستگاه رکوردر ضبط شوند.

منبع:[برای دیدن لینک ها باید ثبت نام کنید . برای ثبت نام در هیئت مجازی مادحین کلیک کنید]